Hợp đồng thuê nhà viết tay có giá trị không? 11 nội dung phải có
Hợp đồng thuê nhà viết tay vẫn có giá trị, không bắt buộc công chứng theo Luật Nhà ở 2023. Đây là 11 nội dung phải có và 5 điều khoản người thuê hay quên.
Mezhome
02 tháng 11, 20268 phút đọc
Bạn vừa đi xem phòng về, trong túi có một tờ giấy chủ nhà viết tay: tên hai bên, số tiền, chữ ký. Người bạn cùng phòng bảo "giấy kiểu đó không có giá trị đâu, phải công chứng". Chủ nhà thì bảo "ở đây ai cũng làm vậy". Rốt cuộc ai đúng?
Câu trả lời ngắn: tờ giấy viết tay ấy vẫn là hợp đồng, nếu nó có đủ nội dung mà luật yêu cầu. Thứ làm người thuê mất tiền cọc thường không phải là thiếu con dấu công chứng, mà là thiếu vài dòng chữ. Bài này đi từng bước: luật nói gì, hợp đồng phải có gì, và năm điều khoản mà người đi thuê hay bỏ qua nhất.
Hợp đồng thuê nhà có bắt buộc công chứng không?
Không. Luật Nhà ở 2023 (Luật số 27/2023/QH15, có hiệu lực từ 01/8/2024) quy định tại khoản 2 Điều 164: trường hợp cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ, uỷ quyền quản lý nhà ở thì không phải thực hiện công chứng, chứng thực hợp đồng, trừ khi các bên có nhu cầu.
Nói cách khác, công chứng là lựa chọn, không phải điều kiện. Hai bên muốn chắc thì ra văn phòng công chứng hoặc UBND xã, phường nơi có nhà để chứng thực; không muốn thì hợp đồng vẫn có hiệu lực theo thoả thuận của hai bên, thường là từ lúc ký.
Điều này khác với mua bán, tặng cho, thế chấp nhà ở. Những giao dịch đó, theo khoản 1 cùng Điều, bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực. Nhiều người nhầm hai nhóm này với nhau, nên mới có câu "thuê nhà cũng phải công chứng".
Viết tay hay đánh máy?
Luật không phân biệt. Điều 163 chỉ yêu cầu hợp đồng về nhà ở "phải được lập thành văn bản" và có đủ các nội dung quy định. Viết tay trên giấy A4, in sẵn mẫu rồi điền, hay đánh máy đều là văn bản. Cái cần quan tâm là nội dung, không phải nét chữ.
Một lưu ý nhỏ: thoả thuận miệng ("cứ ở đi, tháng sau tính") không phải là văn bản. Khi có tranh chấp, bạn gần như không có gì để chứng minh mình đã thoả thuận gì với ai.
11 nội dung phải có theo Điều 163 Luật Nhà ở 2023
Điều 163 liệt kê các nội dung của hợp đồng về nhà ở. Áp vào hợp đồng thuê, có thể đọc thành danh sách sau:
- Họ tên, địa chỉ của hai bên (cá nhân) hoặc tên, địa chỉ tổ chức.
- Mô tả đặc điểm của nhà ở được giao dịch: địa chỉ, tầng, diện tích, đồ đạc kèm theo.
- Giá giao dịch, ở đây là giá thuê; nếu Nhà nước có quy định về giá cho loại nhà đó thì phải theo quy định.
- Thời hạn và phương thức thanh toán: trả ngày nào, tiền mặt hay chuyển khoản.
- Thời gian giao nhận nhà và thời hạn cho thuê.
- Quyền và nghĩa vụ của các bên.
- Cam kết của các bên.
- Thoả thuận khác.
- Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.
- Ngày, tháng, năm ký kết.
- Chữ ký và ghi rõ họ tên của các bên; bên là tổ chức thì đóng dấu (nếu có) và ghi chức vụ người ký.
Danh sách này nhìn dài nhưng hầu hết mẫu hợp đồng thuê phòng đang lưu hành đều đã có khung. Chỗ hay hỏng là các mục 2, 4, 6 và 8: người ta viết "cho thuê một phòng" mà không ghi phòng nào, viết "tiền cọc 5 triệu" mà không ghi khi nào trả lại, và để trống phần thoả thuận khác, trong khi mọi chuyện cãi nhau về sau đều nằm ở đó.
Chủ nhà không có sổ đỏ, có cho thuê được không?
Được. Điểm d khoản 2 Điều 160 Luật Nhà ở 2023 xếp việc cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ, uỷ quyền quản lý nhà ở vào nhóm giao dịch mà nhà ở không bắt buộc phải có Giấy chứng nhận.
Nhưng "không bắt buộc có sổ" không có nghĩa là bạn không được hỏi. Người ký hợp đồng với bạn phải là chủ sở hữu, hoặc người được chủ sở hữu uỷ quyền. Trước khi ký, nên xin xem một trong các giấy tờ sau: giấy chứng nhận quyền sở hữu, hợp đồng mua bán, hoặc giấy uỷ quyền có chữ ký của chủ. Đối chiếu tên trên giấy với căn cước của người đang ngồi trước mặt. Người "quản lý giúp anh chủ ở nước ngoài" mà không có một tờ uỷ quyền nào là tình huống đáng dừng lại.
Tình huống giả định cho dễ hình dung: Minh, 24 tuổi, mới vào thành phố đi làm, thuê phòng qua một người tự xưng là "em của chủ". Hợp đồng viết tay có đủ chữ ký, Minh chuyển cọc hai tháng. Ba tuần sau chủ thật xuất hiện, nói chưa từng cho ai thuê. Tờ giấy của Minh không sai về hình thức, nó chỉ ký với nhầm người.
5 điều khoản người thuê hay quên
1. Tiền cọc trả lại khi nào, bị trừ trong trường hợp nào
Dòng "đặt cọc 2 tháng" là chưa đủ. Cần ghi rõ: cọc được trả lại trong bao nhiêu ngày sau khi trả phòng; những khoản nào được trừ (hư hỏng do người thuê gây ra, tiền điện nước tháng cuối); và cách tính nếu người thuê dọn đi trước hạn. Không có dòng này, mọi lý do trừ cọc đều "hợp lệ" trong mắt bên giữ tiền.
2. Muốn dừng sớm phải báo trước bao lâu
Hợp đồng 12 tháng nhưng đời sống thay đổi: đổi việc, chuyển thành phố, về quê. Ghi sẵn thời gian báo trước (thường là 30 ngày) và hệ quả với tiền cọc. Điều khoản này bảo vệ cả hai bên: chủ nhà có thời gian tìm người mới, người thuê biết trước mình mất gì nếu đi gấp.
3. Điện, nước, rác, wifi, gửi xe tính thế nào
Giá phòng chỉ là một phần của tiền phải trả mỗi tháng. Ghi rõ đơn giá điện, cách tính nước (theo đồng hồ hay theo đầu người), phí rác, wifi, chỗ để xe. Riêng tiền điện, Nghị định 133/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 25/5/2026) quy định bên cho thuê nhà để ở mà thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng và phải hoàn trả phần thu vượt.
4. Hỏng hóc ai sửa, ai trả
Máy nước nóng hỏng, bóng đèn cháy, khoá cửa kẹt: cái nào chủ sửa, cái nào người thuê tự lo? Ghi một dòng phân loại (hao mòn tự nhiên và thiết bị gắn liền với nhà do chủ chịu; hư hỏng do sử dụng do người thuê chịu) đỡ được rất nhiều tin nhắn qua lại.
5. Biên bản bàn giao và ảnh hiện trạng
Kèm vào hợp đồng một trang ghi danh sách đồ đạc, số công tơ điện nước ngày vào, và ảnh chụp tường, sàn, thiết bị. Ngày trả phòng, cũng chụp lại y như vậy. Đây là bằng chứng đơn giản nhất để nhận lại đủ cọc.
Nếu chủ nhà bán nhà giữa chừng thì sao?
Nhiều người thuê lo điều này nhất. Khoản 2 Điều 173 Luật Nhà ở 2023 quy định: chủ sở hữu bán nhà đang cho thuê mà hợp đồng thuê còn thời hạn thì bên thuê được tiếp tục thuê đến hết hạn; chủ mới có trách nhiệm tiếp tục thực hiện hợp đồng đã ký, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác. Chi tiết hơn, kể cả quyền ưu tiên mua, đã có trong bài "Chủ bán nhà khi đang cho thuê: người thuê có phải dọn đi?" trên mục Tin tức của MezHome.
Điểm cần nhớ ở đây là ba chữ "thoả thuận khác": hãy đọc kỹ xem hợp đồng của mình có điều khoản chấm dứt khi bán nhà hay không.
Checklist 10 phút trước khi ký
- Người ký có phải chủ nhà hoặc người được uỷ quyền bằng văn bản? Tên trên giấy tờ khớp căn cước?
- Hợp đồng có ghi đúng địa chỉ, tầng, diện tích, đồ đạc kèm theo?
- Giá thuê, ngày trả tiền, đơn giá điện, cách tính nước, phí khác có rõ ràng?
- Tiền cọc: bao nhiêu, trả lại khi nào, trừ trong trường hợp nào?
- Thời hạn thuê, điều kiện dừng sớm, thời gian báo trước?
- Hỏng hóc ai sửa? Có biên bản bàn giao và ảnh hiện trạng?
- Ngày ký, chữ ký cả hai bên, mỗi bên giữ một bản?
Mọi nội dung trong bài là tóm tắt quy định chung để bạn đọc hợp đồng của mình kỹ hơn, không phải tư vấn cho một trường hợp cụ thể. Gặp tranh chấp thật, hãy hỏi UBND xã, phường nơi có nhà hoặc một luật sư.
Và nếu bạn còn đang ở bước trước đó, tức là mới thấy tin đăng mà chưa gặp chủ, MezHome có một báo cáo mẫu của công cụ Soi bất động sản AI để bạn xem thử cách một tin được chấm điểm, những dấu hiệu bẫy cọc thường gặp và danh sách câu nên hỏi trước khi xuống tiền, tại mezhome.com/soi-bat-dong-san/xem-thu.
Nguồn tham khảo
- Luật Nhà ở 2023 (Luật số 27/2023/QH15, hiệu lực 01/8/2024): Điều 160, Điều 163, Điều 164, Điều 173.
- Thư viện Pháp luật, mục Hỏi đáp pháp luật: "Theo Luật Nhà ở 2023 thì hợp đồng cho thuê nhà ở có phải công chứng, chứng thực hay không?" và "Năm 2025, khi đi thuê nhà, có phải công chứng hợp đồng hay không?".
- ThuVienNhaDat.vn, 31/10/2024: "Cho thuê nhà ở có phải lập hợp đồng cho thuê và công chứng chứng thực không?".
- Nghị định 133/2026/NĐ-CP (khoản 7 Điều 13), theo Báo Công Thương 12/05/2026 và Dân Trí 30/04/2026.
Sẵn sàng tìm nhà phù hợp?
Xem phòng trọ, căn hộ và văn phòng cho thuê trên bản đồ Mezhome.



